SAF OLMAYAN MADDELER (KARIŞIMLAR)

Birden fazla maddenin kimyasal özelliklerini kaybetmeden rastgele kütle oranlarında bir araya gelmesiyle oluşan maddelere karışım denir.

Karışımlar homojen ve heterojen olarak ikiye ayrılır.

Homojen Karışımlar:

Özellikleri her yerinde aynı olan karışımlardır. Etil alkol-su, alaşımlar, gaz karışımları gibi…

Not: Tüm arı maddeler homojendir. Ancak tüm homojen maddeler arı madde değildir. Homojen bir madde, arı madde (element veya bileşik) olabildiği gibi homojen bir karışım da (çözelti) olabilir.

Heterojen Karışımlar:

Özellikleri her yerinde aynı olmayan karışımlara heterojen karışım denir. Zeytinyağı-su, süt, ayran, su-kum gibi…

Bazı heterojen karışımların özel isimleri vardır.

Emülsiyon:
Bir sıvıda başka bir sıvının damlacıklar halinde heterojen dağılmasıdır.

Örnek: Zeytinyağı-su

Süspansiyon:
Bir sıvıda başka bir katının parçacıklar halinde heterojen dağılmasıdır.

Örnek: Tebeşir tozu-su

Aerosol:
Bir gaz içerisinde sıvı damlacıklarının veya katı parçacıklarının heterojen dağılması ile oluşur.

Örnek: Sis, duman.

Karışımların Genel Özellikleri:

  • Saf değildirler.
  • Fiziksel yollarla bileşenlerine ayrışırlar.
  • Yoğunlukları sabit değildir.
  • Erime ve kaynama noktaları sabit değildir.
  • Karışımda farklı cins atom veya moleküller bulunur.
  • Bileşenleri kimyasal özelliklerini kaybetmezler.
  • Homojen veya heterojen olabilirler

Kolloidal Karışımlar:

Bir maddenin, başka bir madde içinde ince taneli olarak dağılmasıyla oluşan heterojen karışımlara kolloidal karışımlar denir.

Dağılmanın gerçekleştiği ortamın ve dağılan maddenin fiziksel haline göre çeşitli türleri vardır.

Kolloidal karışıma örnek olarak, bulanık su, boya, süt, bulut ve sis verilebilir.

SAF MADDELER

Element

Aynı cins atomlardan oluşan saf maddelere element denir. Elementler atomik ya da moleküler yapıda bulunurlar.

Atomik elementler: He, Na, Fe …

Moleküler elementler: H2, O2, O3, N2

Elementlerin Özellikleri

  • Saf (arı) maddelerdir.
  • Sabit sıcaklık ve basınçta yoğunlukları sabittir.
  • Semboller ile gösterilirler.
  • Sabit basınçta belirli (karakteristik) erime ve kaynama noktaları vardır.
  • Fiziksel ve kimyasal yöntemler ile daha basit maddelere ayrıştırılamazlar.
  • Homojendirler.
  • Elementleri reaksiyon aktivitelerine göre; metaller, ametaller ve soygazlar olarak gruplayabiliriz.

 

Bileşik

İki ya da daha fazla maddenin kimyasal özelliklerini kaybederek sabit kütle oranlarında bir araya gelmesiyle oluşan yeni saf maddeye bileşik denir. Bileşiğin en küçük yapı taşına molekül denir.

CO2, NH3, H2O… molekül yapılı bileşiklere, NaCl, Al2(SO4)3, CaO, ise iyonik bağlı bileşiklere örnek olarak verilebilir.

Bileşiklerin Özellikleri

  • Saf maddelerdir.
  • Sabit sıcaklık ve basınçta yoğunlukları sabittir.
  • Sabit basınçta belirli (karakteristik) erime ve kaynama noktaları vardır.
  • Formül ile gösterilirler.
  • Bileşenleri arasında sabit kütle oranı vardır.
  • Kendisini oluşturan maddelerin özelliğini göstermezler.
  • Bileşiği oluşturan maddeler özelliğini kaybeder.
  • Kimyasal yollar ile birleşir ve ayrışırlar.
  • Yapılarında farklı çeşit atom, tek çeşit molekül vardır.

MADDELERİN SINIFLANDIRILMASI

Madde: Kütlesi, hacmi ve eylemsizliği olan her şeye madde denir.

Saf Madde: Aynı cins atom veya moleküllerden oluşmuş maddelere saf (arı) madde denir. Saf maddelerin; sabit basınç ve sıcaklıkta belirli yoğunluğu, erime noktası, kaynama noktası ve çözünürlüğü vardır.

Saf Olmayan Maddeler (Karışımlar): Birden fazla maddenin kimyasal özelliklerini kaybetmeden rastgele kütle oranlarında bir araya gelmesiyle oluşan maddelere karışım denir.